Zamienniki najczęstszych alergenów pokarmowych

Dziś zamienniki alergenów pokarmowych mamy na wyciągnięcie ręki. To dobra wiadomość, szczególnie że spośród dotychczas zbadanych wyróżnia się aż ponad 170 rodzajów żywności, które mogą wpłynąć na pojawienie się objawów alergicznych. Co więcej, w państwach wysoko rozwiniętych problem alergii ma tendencję wzrostową.

Badacze wyszczególnili wielką ósemkę alergenów pokarmowych:

1. Mleko krowie
2. Jaja
3. Ryby
4. Skorupiaki
5. Orzechy
6. Orzeszki ziemne
7. Pszenicę
8. Soję

Czym są alergeny pokarmowe i alergia?

Najprościej ujmując, alergeny pokarmowe to substancje wywołujące reakcję alergiczną. Alergia z kolei, to odpowiedź naszego układu odpornościowego na dany alergen. Rozróżnia się alergie wrodzone i nabyte.

Wystawianie organizmu na dany alergen doprowadza do powstania stanu zapalnego. Jeśli osoba nieświadoma swojej alergii spożywa uczulający ją pokarm przez długi czas, doprowadza tym samym do stanu przewlekłego zapalenia organizmu.

Nie zawsze reakcja alergiczna pojawia się od razu. Wśród czterech typów alergii warto zwrócić uwagę na tak zwaną nadwrażliwość utajoną. Polega ona na tym, że reakcja na dany alergen może pojawić się nawet 72 godziny po kontakcie z uczulającą substancją. Biorąc pod uwagę fakt, że alergenów pokarmowych mamy ponad 170 (są jeszcze alergie wziewne, kontaktowe oraz krzyżowe), niełatwo dotrzeć do sedna problemu. Często same badania nie wystarczą. Jeśli podejrzewamy u siebie alergię pokarmową, warto na jakiś czas wykluczyć dany produkt z diety. Jest to tak zwana dieta wykluczająca. Jeśli po zrezygnowaniu z potencjalnego alergenu zauważamy zmniejszenie objawów alergicznych, zaleca się ponowne wprowadzenie produktu i wnikliwa obserwacja.

Zamienniki najczęstszych alergenów pokarmowych

1. Zamienniki mleka krowiego

Nic nie smakuje tak, jak mleko – to fakt. Jeśli jednak cierpisz na alergię białka mleka, jego smak nie jest wart szkód, jakie może wyrządzić Ci przewlekły stan zapalny organizmu. Na szczęście dziś mamy dostęp do niezliczonych zamienników alergenów pokarmowych. Mleko krowie można ze spokojem zamienić na roślinne napoje.

Z racji wcześniejszych problemów ja najczęściej sięgałam po napój kokosowy. Dziś, choć już poradziłam sobie z alergią, mleko kokosowe wciąż gości w mojej kuchni. Stanowi bazę do koktajli, jaglanek i smoothie bowls. Uwielbiam również napój owsiany. Jest słodki, ale neutralny w smaku. Idealnie nadaje się do naleśników, owsianek i ryżu.

Poza powyższymi w sklepach dostępne są również inne cieszące się popularnością napoje: migdałowy, orkiszowy, ryżowy oraz sojowy.

2. Zamienniki jaj

Tak, jak mleka, smaku jaj nie da się zastąpić. Można jednak podrobić wiążące właściwości jajek, które są niezbędne do wypieku ciast, ciasteczek, smażenia naleśników itp. Z pomocą przychodzą nam kisiel z nasion lnu, skrobie ziemniaczana i kukurydziana, karob, płatki owsiane, rozgnieciony banan i mus jabłkowy. Do pieczenia i smażenia bez jaj trzeba mieć cierpliwość, ale dzięki zamiennikom nie musimy rezygnować z ulubionych przysmaków.

Jeśli bardzo Ci zależy na smaku jaj, podobny możesz uzyskać dzięki dodaniu do potraw czarnej soli himalajskiej. Zawiera ona spore ilości siarczanów, stąd też ma charakterystyczny, jajeczny smak i zapach.

3. Zamienniki ryb

Zgodnie z obowiązującą piramidą żywienia opublikowaną przez Instytut Żywienia i Żywności w Warszawie, ryby i mięso znajdują się na jednym z dwóch najwyższych szczebli. Oznacza to, że są bardzo istotne w diecie, ale wielu z nas zdarza się jeść zbyt dużo produktów odzwierzęcych. Możliwe, że i Ty przesadziłeś z ich ilością.

Dobrą wieścią jest to, że nie trzeba rezygnować ze wszystkich ryb. Jeśli podejrzewasz u siebie alergię, zbadaj najpierw, które ryby mogą Ci szkodzić.

Ryby są bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe, szczególnie omega-3, witaminy A, D, E i z grupy B. Posiadają łatwo przyswajalne białko i są lekkostrawne. O rybach można by było pisać jeszcze długo, ale przejdźmy do konkretów. Co oferuje w swoim składzie podobne wartości odżywcze?

Do źródeł łatwo przyswajalnego białka zaliczamy chudy drób, mięso indyka oraz królika. Natomiast bogate w witaminy oraz kwasy omega-3 roślinne zamienniki ryb to olej lniany i rzepakowy, orzechy (szczególnie włoskie), żółtka jaj, nasiona dyni.

4. Zamienniki skorupiaków

W przypadku alergii na skorupiaki sprawa wygląda podobnie, jak w przypadku ryb. Najpierw warto zrobić badania, które wykażą uczulający nas owoc morza. Często zdarza się, że jeśli mamy uczulenie na jakąś rybę, również któryś ze skorupiaków nie będzie nam służył.

W celu prawidłowego zbilansowania diety, należy pamiętać o spożywaniu oleju lnianego i rzepakowego, orzechach, żółtkach jaj i nasionach dyni. Z mięs na Twoim talerzu nie powinno zabraknąć chudego drobiu, mięsa z indyka i królika.

5. Zamienniki orzechów

Gdyby ktoś mnie zapytał, bez czego NIE wyobrażam sobie życia, moja odpowiedź brzmiałaby – bez orzechów (pierogów trochę też 😉 ). Jeśli należysz do grupy orzechowych alergików pamiętaj, że orzeszki ziemne nie są zaliczane do typowych orzechów.

Ta grupa alergenów obejmuje orzechy rosnące na drzewach, mi.in. migdały, pistacje, nerkowce, orzechy laskowe, włoskie czy brazylijskie. Tu ponownie, konieczne mogą okazać się badania, na który orzech mamy alergię.

Żeby nieco podrobić smak orzechów, można uprażyć nasiona sezamu, dyni lub słonecznika. Dobrym zamiennikiem masła orzechowego będzie tahini (pasta sezamowa). Co ciekawe, zwany orzechem, ale nie klasyfikowany do rodziny orzechów jest kokos. Zatem jego świeży miąższ z powodzeniem zaspokoi Twoją potrzebę zdrowego pochrupania.

6. Zamienniki orzeszków ziemnych

Orzeszki ziemne są traktowane jako inna grupa niż wyżej wspomniane alergeny. Wynika to z tego, że botanicznie należą do rodziny roślin strączkowych. Są źródłem bardzo silnych alergenów, które często prowadzą do wstrząsu anafilaktycznego. Są na tyle niebezpieczne, że zaleca się noszenie ze sobą bransoletki wskazującej uczulenie na orzeszki arachidowe oraz zestawu ratunkowego z epinefryną (adrenaliną) do natychmiastowego podania.

Decydując się na zamienniki w postaci innych orzechów lub nasion (patrz punkt 5.), powinieneś bardzo dobrze czytać etykiety. Wiele produktów zawiera śladowe ilości orzechów arachidowych, z racji kontaktu na taśmach produkcyjnych.

7. Zamienniki pszenicy

Temat rzeka. Ale to akurat dobra wiadomość, ponieważ pszenica posiada wiele zamienników, które z powodzeniem zagoszczą w Twojej kuchni na dłużej.

Pszenica ma gluten, lecz nie należy mylić uczulenia na pszenicę z celiakią ani nietolerancją glutenu. To tematy na osoby artykuł.

Jeśli jednak z jakiegoś powodu nie możesz spożywać pszenicy i jednocześnie wystrzegasz się glutenu, mam dla Ciebie kilka popularnych zamienników. Wśród nich znajdziesz m.in. mąki: owsiane bezglutenowe, ryżowe, ziemniaczane, kukurydziane, gryczane, kokosowe, kasztanowe, jaglane, z ciecierzycy, z tapioki. Zamiast mąk, możesz używać płatków ze zbóż bezglutenowych.

Warto do swojej kuchni dodać również tak zwane pseudozboża, czyli amarantus oraz komosę ryżową.

8. Zamieniki soi

Soja to gatunek rośliny strączkowej, należącej do rodziny bobowatych. Jest źródłem pełnowartościowego białka, cenionego w diecie wegan i wegetarian.

Soję z powodzeniem można zamienić na inne rośliny strączkowe, takie jak ciecierzyca, bób, soczewica, fasola, groch. Żeby zapewnić sobie komplet aminokwasów, dobrze jest łączyć ze sobą kilka rodzajów tych roślin na talerzu.

Zamienniki najczęstszych alergenów pokarmowych – podsumowanie

Po przeczytaniu artykułu na pewno udało Ci się zauważyć, że alergia to nie koniec świata. Da się z nią żyć, a nawet wyciągnąć z niej pozytywne wnioski.

Warto otworzyć się na nowe smaki, nawet jeśli nie jesteśmy uczuleni na żaden alergen. Pamiętaj, że monotonna dieta i częsta ekspozycja na te same składniki może doprowadzić do alergii nabytych. Dzięki różnorodności produktów w naszej kuchni, jesteśmy mniej narażeni na ewentualne uczulenia.